KLİMA VE HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ HAKKINDA PRATİK NOTLAR Air Conditioning And Ventilation Notes RÜKNETTİN KÜÇÜKÇALI Gsısan Isıtma ve Klima San. A.Ş. J G �:!a ve havalandırma uygula malarında karşılaş ılan yanlışlar, sorunlar ve dikkat edilmesi gereken püf noktaları bir kenara not edilmekte ve bunlar daha sonra gruplanarak bir dosya oluşturulmaktadır. Kitaplarda yer alan pek çok konu içerisinde tecrübeye göre önemli olduğu düşünülen özlü bilgiler de bu dosyalara eklenmektedir. Çeşitli dergilerde çı kan makalelerin bazı ları özde önemli mesajlar vermektedir. Birkaç cümle ile özetlenebilecek bu me sajlar da notların bir parçasını oluşturmaktadır. Bütün bu bilgiler alt alta sırala narak, notlar adı alt ı nda bu yazıda su nulmuştur. Bilgiler mümkün olduğu kadar gruplanarak, belirli başlıklar altında verilmiştir. Sonuç olarak, bu notlar ı n tav siye niteliğinde değerlendirilmesi gerekir. 1. Klima Tesisatı, Havalandırma ve Enerji Tüketimi 1.1. Binaların kullanılmaya yeni başlan- dığı günler en kritik dönemlerdir: • Kapılar açıktır. • Testler tam olarak bitmemiş olabilir. • Dengeleme (balans) işlemleri devam etmektedir. • Yangın ihbar, yangın söndürme, duman tahliyesi ve merdiven basınç landırma sistemleri insanlar binaya taşınmadan önce kesinlikle tamam lanmış, test ve balans işlemleri mutlaka bitirilmiş olmalıdır. • Eşya taşınması devam etmesi nedeniyle bazı kaçış güzergahları tıkan mış olabilir. • Binaya giriş-çıkış daha kontrolsüz olabilir. 1 .2. Klima sistemlerinde enerjiyi fan mo torlarından çok hava kanalları tüketir. 1 .2.1. Hava kanalı kesitleri seçilirken daha az basınç kaybedecek şekilde projelendirilmelidir. Hava kanallarının kesitleri yüksek hava hızlarına göre seçildiğinde direnç artacaktır. Art ırılan ve azaltılan direncin karşılığı da tüketilen enerji miktarını belirler. 1.2.2. Hava kanallarındaki hızlar, cihaz çıkı şından menfeze doğru sürekli ola rak azalarak gitmelidir. Hızın azalıp, tekrar artması büyükve gereksiz basınç kayıplarına neden olur. 1 .2.3. Bir cihaza bağlı hava kanalların daki en yüksek bas ınç kaybı na göre fan seçmek yerine, bazan direncin yüksek olduğu bölgelere booster fan kullanmak, optimum enerji tüketimi sağlayabilir. 1.2.4. Klima cihazları çıkışındaki ani dönüşler, cihaz çıkışında fanın dönme yönüne ters yönde yapılan bağlant ı lar, yanlış menfez ve kutu bağlantıları aş ı rı bası nç kaybına ve gürültüye neden olur. Hava hızlar ı yüksek ise, bu tip dönüşler ve bağlan tılarda dirençler çok daha fazla artacaktır. 1.2.5. Hava kanalları kesinlikle sızdırmaz tipte seçilmeli ve montajında sızdır mazlık ile ilgili önlemler al ınmalı ve sızdırmazlık testi yapı lmalıdır. Türki yede kullanılan hava kanallarında %20'nin üzerinde kaçak olduğu bilin mektedir. Bu çokyüksek oranda enerji ve performans kaybı na neden ol maktadır. TESİSATDERGİSİ .. SAYI68 AĞUSTOS 2001 1.2.6. Hava kanallarının izolasyonu ısı kaybını enaza indirecekveyoğuşmaya imkan vermeyecek şekilde yapılmalıdır. 1.3. Klima santralleri de aşırı enerji tüketebilir. Klima santrallerinin boyutları (kesiti) küçükse, enerji tüketimi daha fazla olacaktır. Daha küçük kesitli klima santrallerinde; • Satınalma maliyeti azalır. • Daha az yer kaplar. Ancak burada hava hızı artar ve bunun sonucunda, • Enerji tüketimi aş ırı ve gereksiz yere artar. • Ses (gürültü) seviyesi yükselir. • Genellikle fan devir sayısı arttı-ğından ömür daha kısalır. • Filtrasyon kabiliyeti azalır ve servis sıklığı artar. Filtrenin tı kanmasıyla birlikte fanın sarf ettiği enerji de çok artacaktır. 1.4. Vantilatör ve aspiratör seçiminin enerji tüketimine etkisi vardır. • Fan seçerken, verimin yüksek ol-duğu tip ve model araştırılmal ıdır. • Olabildiği kadar yüksek devirli fan seçiminden kaçınılmal ıdır. 1.5. Kombine klima santrallerinde aspi ratör kapasitesi vantilatörden (özel durumlar dışında) daha küçük olmalıdır. WC, mutfak gibi yerlerden atılan egzost havas ı miktarı ile, binayı pozitif basınçta tutmak için gerekli hava miktarı dikkate alınmalıdır. Merdiven boşluğuna %100 taze hava verilmesi sorunu kısmen çözebilir.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=